فرزندان  حمزه سیدالشهدا(ع)

داستان‌های عیاران و پهلوانان

حمزه نامه:
 حمزه نامه سیصد و شصت داستان دارد. در افسانه های پارسی وهندی ، حمزه شخصیتی افسانه‌ای و حماسی دارد.اگرچه بسیار گفته‌اند اما هیچگونه شباهتی جز در نامش  با حمزه بن عبدالمطلب ندارد. این شخصیت بیشتر براساس افسانه‌های پارسی و داستان های هزار ویک شب شکل گرفته است.
حمزه مانند دیگر قهرمانان افسانه های پارسی از صفات دلاوری، جوانمردی، جسارت، زیبایی ظاهری ونیروی بدنی بسیار برخوردار است.
افسانه های حمزه به  زبان های دیگر مانند عربی، ترکی، اردو و گرجی نیز روایت شده اند.
در حمزه نامه روایت شده است: امیر حمزه همسر مهرنگار دختر انوشیروان ساسانی بوده است. او از مهرنگار پسری به نام قباد دارد و دیگر فرزندان او ابراهیم، علمشاه رومی و بدیع الزمان هستند. مرکب امیر حمزه، اسبی سه چشم و بالدار به نام اشغر است که از مادری پری و پدری دیو به دنیا آمده است.

دشمن حمزه، زمرد شاه پادشاه مشرق زمین است. هر دو طرف  پیشمرگان شجاع ودلیری دارند که از آنها به عنوان عیار نام برده شده است. ماموریت اصلی عیاران جاسوسی و از بین بردن دشمنان بود. درمیان آنان، عیاران زن هم به چشم می خورند که معروفترین آنها خوش خرام است، که در جنگاوری کم از عیاران مرد ندارد.
 حمزه نامه در زمان اکبرشاه از شاهان سلسله تیموریان هند گردآوری شد. اکبرشاه که از نواده تیمور لنگ، از پادشاهان با درایت هندوستان به شمار می رود. او دلبستگی فراوان به زبان و فرهنگ پارسی داشت.

به دستور اکبرشاه برای اولین بار در هندوستان زبان پارسی به عنوان زبان رسمی و فرهنگی هندوستان اعلام شد. او همچنین دستور داد تمام کتاب های ادبی قدیم هند به پارسی برگردانده شود. از جمله کتاب هایی که در این دوران گردآوری و به پارسی برگردانده شد حمزه نامه است.

بسیاری از داستان ها و شخصیت های حمزه نامه تحت تاثیر شاهنامه فردوسی هستند. در حالیکه عده ای از مورخین پیدایش شخصیت حمزه و داستان های حمزه نامه را سال‌ها پیش از تنظیم شاهنامه فردوسی می دانند.
برخلاف شاهنامه، بیشتر افسانه های حمزه نامه به طور شفاهی تا زمان گردآوری آن (قرن 15 میلادی) حفظ شده اند. از این رو بسیاری از داستان‌ها در طی این سال‌ها دستخوش دگرگونی شده اند.